صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
مقدمه 156
الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )
18 - يكى از كتب با ارزش و نفيس حكيم سبزوارى « اسرار الحكم » است كه آن را بدرخواست ناصر الدين شاه تأليف كرده است . در مقدمهء اسرار الحكم ناصر الدين شاه را ستوده است و بعضي از عناوين نامتناسب و مبتذل از قبيل « ظلّ اللّه » و « قامع الكفرة و الفجرة » ، « مظهر صفات اللّه » و « صاحب رايت نصر من اللّه و فتح قريب » راجع به أو نوشته است « 1 » . اين رساله را براي اولينبار مرحوم آقا ميرزا يوسف مستوفى الممالك « قده » در زمان حيات مؤلف طبع نمود . اين مستوفى الممالك حاج ملا هادي را بناصر الدين شاه معرفى نمود و شاه را غيابا مريد حكيم نمود و أو را تشويق كرد كه در سفر زيارت مشهد حاج ملا هادي را ملاقات نمايد . مستوفى مقبرهء حكيم را ساخت . اين رساله بانضمام قسمت اسرار عبادات ، در زمان مظفر الدين شاه در طهران بطبع سنگى رسيد و در اين اواخر با مقدمه و حواشي فاضل ربانى آقا ميرزا ابو الحسن شعرائى طهرانى بسرمايهء كتابفروشى اسلامى منتشر شد . محقق سبزوارى رسالهيى مستقل و رسالهيى در جواب چند سئوال از عالم مثال تأليف نموده است . مطالب أو در اين باب مأخوذ از صدر الدين شيرازى است . * *
--> ( 1 ) - اشعارى نيز به عربى در مدح ناصر الدين شاه سروده است . از يكنفر عارف و حكيم منزوى و گوشهگير توقع نميرود كه زبان بمداحى منغمران در دنيا بگشايد . اين خود مسلم است كه هديهء ناصر الدين شاه را قبول ننمود . حكيم از امورى كه موجب آلودگى است خوددارى مىنمود . اين قبيل از لغزشها را بايد حمل بر بيخبرى اين حكيم بزرگ از اوضاع و خوشبينى و حسن ظن أو دانست . صدر المتألهين احدى را در عمر خود مدح نكرده است و در ديباچهء كتب خود غير از حمد خدا و مدح أهل بيت عصمت و طهارت چيزى ننوشته است و از علماى متمايل بملوك عصر و صاحبان مناصب ظاهرى مذمت نموده است .